KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ BỆNH UNG THƯ
1. NHỮNG ĐẶC TÍNH CHUNG CỦA BỆNH UNG THƯ
Ung thư là bệnh lý ác tính của tế bào, khi bị kích thích bởi các tác nhânsinh ung thư, tế bào tăng sinh một cách vô hạn độ, vô tổ chức không tuân theo các cơ chế kiểm soát về phát triển của cơ thể.
Đa số bệnh ung thư hình thành các khối u. Khác với các khối u lành tính chỉ phát triển tại chỗ, thường rất chậm, có vỏ bọc xung quanh, các khối u ác tính (ung thư) xâm lấn vào các tổ chức lành xung quanh giống như hình “con cua” với các càng cua bám vào các tổ chức lành trong cơ thể hoặc giống như rễ cây lan trong đất. Các tế bào của khối u ác tính có khả năng di căn tới các hạch bạch huyết hoặc các tạng ở xa hình thành các khối u mới và cuối cùng dẫn tới tử vong. Cùng với di căn xa, tính chất bệnh ung thư hay tái phát đã làm cho điều trị bệnh khó khăn và ảnh hưởng xấu đến tiên lượng bệnh.
Đa số ung thư là bệnh có biểu hiện mãn tính, có quá trình phát sinh và phát triển lâu dài qua từng giai đoạn. Trừ một số nhỏ ung thưở trẻ em có thể do đột biến gen từlúc bào thai, còn phần lớn các ung thư đều có giai đoạn tiềm tàng lâu dài, có khi hàng chục năm không có dấu hiệu gì trước khi phát hiện thấy dưới dạng các khối u. Khi này khối u sẽ phát triển nhanh và mới có các triệu chứng của bệnh. Triệu chứng đau thường chỉ xuất hiện khi bệnh ở giai đoạn cuối.
2. NHỮNG ĐIỂM KHÁC BIỆT CỦA CÁC LOẠI BỆNH UNG THƯ
Ung thư không phải là một bệnh, người ta biết có đến hơn 200 loại ung thư khác nhau trên cơ thể người. Những loại ung thư này tuy có những đặc điểm giống nhau về bản chất nhưng chúng có nhiều điểm khác nhau như sau:
2.1. Khác nhau về nguyên nhân
Qua các nghiên cứu dịch tễ học của R.Doll và Petro trên 80% tác nhân sinh ung thư là bắt nguồn từ môi trường sống. Trong đó hai tác nhân lớn nhất là: 35% do chế độ uống (gây nhiều loại ung thư đường tiêu hóa) và khoảng 30% ung thư do thuốc lá (ung thư phổi, ung thư đường hô hấp trên .v.v).
Các tác nhân khác bao gồm nhiều loại như:
- Tia phóng xạ có thể gây ung thư máu, ung thư tuyến giáp.
- Bức xạ tử ngoại có thể gây ung thư da.
- Virut Epstein – Barr gây ung thư vòm họng, u lymphô ác tính; Virút viêm gan B (HBV), viêm gan C (HCV), ung thư gan…
- Nhiều loại hóa chất được sử dụng trong công nghiệp, trong thực phẩm, trong chiến tranh, các chất thải ra môi trường nước và không khí là tác nhân của nhiều loại ung thư khác nhau…
2.2. Khác nhau về tiến triển của bệnh
Bệnh ung thư thường xuất phát từ hai lọai tổ chức chính của cơ thể:
- Từ các tế bào biểu mô của các tạng, các cơ quan (ung thư biểu mô).
- Từ các tế bào của tổ chức liên kết trong cơ thể (các sarcoma). Ung thư của cơ quan tạo huyết (máu, hạch lymphô) là một dạng đặc biệt của ung thư tổ chức liên kết (Hematosarcoma).
Mỗi loại ung thư có hướng tiến triển khác nhau. Trong từng loại, mỗi bệnh ung thư ở mỗi cá thể khác nhau xu hướng tiến triển cũng rất khác nhau.
- Có loại ung thư tiến triển rất nhanh (ung thư máu, hạch, ung thư hắc tố, các ung thư liên kết…).
- Có loại ung thư tiến triển chậm: ung thư da tế bào đáy, ung thư giáp trạng, ung thư cổ tử cung….
- Loại ung thư biểu mô thường di căn theo đường bạchmạch tới các hạch khu vực.
- Loại ung thư liên kết (xương, phần mềm) thường di căn theo đường máu tới các tạng ở xa (gan, phổi, xương).
Thông thường bệnh càng ở giai đoạn muộn càng hay có di căn ra hạch khu vực và di căn xa nhưng đôi khi có di căn rất sớm thậm chí từ lúc chưa phát hiện thấy u nguyên phát.
Read more…